Podstawowe parametry łożysk

Podstawowe parametry łożysk: nośność, luzy i cichobieżność

Podstawowe parametry łożysk są ważne podczas dobierania łożysk. Każdą właściwość musimy wziąć pod uwagę, podobnie jak warunki pracy i środowiska. Dziś omówimy, czym jest nośność, luzy i cichobieżność. Zapraszamy do lektury.

 

  1. Czym jest nośność łożyska?
  2. Co to są luzy?
  3. Kiedy cichobieżność jest ważna?

 

Aby mieć pewność, że zamontowaliśmy najbardziej odpowiedni model łożyska, należy zwrócić uwagę na jego właściwości. Ważne są nie tylko kryteria związane z warunkami pracy, ale i parametry komponentów, które w danej aplikacji będą pracowały. Do głównych właściwości zalicza się cichobieżność, luzy, nośność, obciążenia zastępcze, dodatkowe obciążenia dynamiczne, tarcie czy szybkości graniczne. Należy także określić wymaganą temperaturę roboczą, trwałość i oczywiście wymiary główne. Z racji tego, że są to pojęcia nieco rozbudowane, dziś zajmiemy się jedynie trzema cechami. Czym zatem jest nośność, cichobieżność i luzy?

 

Czym jest nośność łożyska?

W łożyskach nośność dzieli się na tę spoczynkową i dynamiczną, czyli ruchomą. W obu przypadkach wartość oznacza się symbolem litery C lub – w przypadku nośności spoczynkowej – C0.

Nośność spoczynkowa wiąże się z obciążeniem łożyska, które nie wywołuje odkształceń plastycznych większych niż 0,0001 średnicy elementów tocznych w miejscu ich styku z bieżnią. Natomiast nośność dynamiczna odnosi się do komponentów, w których pierścień wewnętrzny i zewnętrzny poddaje się pewnym obciążeniom. Te pierścienie oczywiście obracają się względem siebie nawzajem. Przy nośności dynamicznej należy pamiętać, że w łożyskach skośnych oraz poprzecznych obciążenie powinno działać na części prostopadłej do osi i nie powinno się zmieniać.

 

Co to są luzy?

lozyska-walcoweLuzy w łożyskach to nic innego jak wielkość przesunięcia się jednego pierścienia względem drugiego. Biorąc pod uwagę kierunek przesunięcia, wyróżniamy luzy wzdłużne oraz poprzeczne. W katalogach podaje się wartość największego przesunięcia, oczywiście bez wywierania jakiegokolwiek nacisku. Należy pamiętać, że luz łożyska może ulec zmianie po zamontowaniu. W takiej sytuacji mamy do czynienia z tak zwanym luzem pomontażowym. Wiąże się to z pewnymi odkształceniami pierścieni, do czego dochodzi po osadzeniu komponentu w obudowę i na wale. Wewnętrzny pierścień najczęściej ulega rozprężeniu, zewnętrzny zaś ściśnięciu.
Na zmianę luzu wpływ mają także inne czynniki – na przykład rozszerzalność cieplna czy obciążenia.
Luzy określa się symbolem C oraz odpowiednią cyfrą od 1 do 5.

 

Kiedy cichobieżność jest ważna?

Są pewne aplikacje, które wymagają odpowiedniej cichobieżności. Zwykle chodzi o to, by zamontować – na przykład – łożyska kulkowe, które pracują cicho i spokojnie. To właśnie modele z elementami tocznymi w postaci kulek wyróżniają się optymalną cichobieżnością na tle innych komponentów. Kontrolowany poziom drgan nie jest stosowany w przypadku każdego wariantu łożysk, ponieważ w wielu maszynach nie jest on wymagany. A hałas, jaki generują, często jest zagłuszany przez całą maszynę.