Smarowanie łożysk tocznych – garść ważnych informacji

Smarowanie łożysk tocznych to jeden z wielu zaleceń eksploatacyjnych, którego nie należy ignorować. Jakie korzyści daje odpowiednie smarowanie? I jakie na rynku są dostępne środki smarne?

 

  1. Smarowanie łożysk tocznych
  2. Dlaczego łożysko należy smarować?
  3. Smarowanie smarem plastycznym
  4. Smarowanie smarem olejowym
  5. Wymiana środka smarnego

 

Zakres możliwości łożyska tocznego może zostać ograniczony, jeśli pomijamy pewne zalecenia montażowe czy eksploatacyjne. Do tych zaleceń należy między innymi używanie odpowiedniego środka smarnego wraz z optymalną metodą samego smarowania.

 

Smarowanie łożysk tocznych

Zanim wyjaśnimy, dlaczego smarowanie łożysk tocznych jest tak bardzo istotne, wyobraźmy sobie pewną sytuację. Jedziemy samochodem podczas lub po ulewie. Mijamy po drodze kałuże, a w jedną z nich nawet wpadamy kołem, rozbryzgując wodę na boki. W tym samym momencie samochód traci również przyczepność. Między kołem, a właściwie oponą a powierzchnią asfaltu powstaje tak zwany film wodny, ponieważ niecała kałuża zdąży rozprysnąć się na bok. I takie zjawisko możemy zaobserwować również w łożyskach tocznych. Między bieżnią a elementami tocznymi również pojawia się film, ale tym razem zwany olejowym. Jeśli go nie ma, między bieżnią a częścią toczną powstaje styk punktowy (dla elementów tocznych w kształcie kulek) lub liniowy (dla wałeczków). To z kolei prowadzi do tego, że siła nacisku względem styku powierzchni jest bardzo duża i tym samym pojawiają się mikrozgrzania oraz trwałe odkształcenia. Aby temu zapobiec, stosuje się odpowiedni środek smarny, który oddziale powierzchnię toczne, chroniąc cały komponent przed zbyt wczesnym zużyciem.

 

Dlaczego łożysko należy smarować?

Łożyska toczne należy smarować, aby utrzymać jego efektywność na najwyższym poziomie i by komponent zbyt szybko się nie zużywał. Dlatego ważne jest, by środek smarny był odpowiednio dobrany do aplikacji. O tym, jaki smar wybrać, pisaliśmy już w Aktualnościach naszego sklepu (Smar do łożysk tocznych – poradnik doboru). Teraz opowiemy o efektach odpowiedniego smarowania.
Dobrze dobrany smar, daje nam następujące korzyści:

Zmniejsza zużycie oraz tarcie

Środek smarny pośredniczy między głównymi częściami łożyska (między pierścieniami, koszykiem i elementami tocznymi), tym samym zmniejszając tarcie, co z kolei wiąże się z zużyciem. Dzięki temu okres żywotności może znacznie się wydłużyć – czyli po prostu łożysko zużywa się wolniej.

Zwiększenie okresu żywotności zmęczeniowej

Jeśli w łożysku mamy grubszą warstwę środka smarnego, zapewnia to przedłużenie żywotności zmęczeniowej. Żywotność ta może być skrócona, jeśli olej jest mniej lepki lub gdy nie podaliśmy łożyskowi odpowiedniej ilości substancji.

Ponadto środek smarny często zapobiega także przedostawaniu się do wnętrza łożysk różnego rodzaju zanieczyszczeń i ciał obcych, które niszcząc elementy komponentu, skracają również jego żywotność. W zależności od smaru, jaki wybierzemy, może także gwarantować dodatkowe zabezpieczenie przed korozją.

 

Smarowanie smarem plastycznym

Smary plastyczne są środkami smarnymi, dostępnymi w postaci półpłynnej lub stałej. Jest uzyskiwany dzięki dodaniu zagęszczacza do oleju bazowego. Oczywiście w składzie smaru plastycznego można znaleźć różnego rodzaju dodatki, poprawiające parametry produktu. Najpopularniejszym olejem bazowym jest olej mineralny. Nieco rzadziej stosuje się olej syntetyczny. Nazwy konkretnych smarów plastycznych biorą się od rodzaju zagęszczacza, którego użyto i tym samym możemy wyszczególnić następujące środki:

  • smar wapniowy
  • smar litowy
  • smar potasowy
  • smar glinowy
  • smar ołowiowy
  • smar barowy
  • smar sodowy

Wybierając smar plastyczny, zwróć uwagę na zakres temperatury pracy, czy jest odporny na wodę (jeśli łożysko ma z nią kontakt), jaką ma lepkość kinematyczną bazowego oleju, parametry antykorozyjne oraz jakie jest jego przeznaczenie. Pamiętaj, że ważny jest także rodzaj łożyska, jego prędkość obrotowa i wielkość obciążenia, które przenosi.

Lepkość

Lepkość oleju bazowego ma znaczący wpływ na parametry smarne. Jeśli łożysko toczne pracuje w dosyć niskich temperaturach albo przy wysokich prędkościach, najlepszym rozwiązaniem jest smar plastyczny z olejem bazowym odznaczający się małą lepkością. Dla dużych obciążeń oraz bardzo wysokich temperatur polecamy preparat z olejem bazowym charakteryzującym się większą lepkością.

Obciążenie łożyska

Jeśli łożysko toczne pracuje przy bardzo dużych obciążeniach, najlepszym rozwiązaniem są środki smarne, które w swoim składzie mają dodatkowe składniki przeciwzużyciowe oraz przeciwzatarciowe.

Temperatura pracy

Temperatura pracy smaru jest bardzo istotna, ponieważ jeśli wykracza poza zakres, środek smarny traci na trwałości i szybciej się starzeje.

 

Smarowanie smarem olejowym

Środka smarnego w postaci oleju używa się nieco rzadziej i tylko w konkretnych przypadkach. Najczęściej kiedy olej ma za zadanie smarować również inne części danej maszyny. Ponadto kiedy wymaga się, by ciepło wytwarzane łożysko było odprowadzane. Smar olejowy jest także świetnym rozwiązaniem w aplikacjach, które pracują przy wysokich prędkościach obrotowych. I oczywiście bywają też przypadki, gdy przez budowę łożyska wykorzystanie tego rodzaju środka smarnego jest koniecznością.
Podobnie jak przy smarach plastycznych, również i tutaj mamy dwa oleje bazowe: mineralny i syntetyczny. Ten pierwszy wykorzystywany jest w większości przypadków, ale jeśli łożysko pracuje w ekstremalnych lub bardzo niskich temperaturach, lepiej sprawdzi się olej syntetyczny. W przypadku bardzo dużych obciążeń najlepszym rozwiązaniem są smary olejowe wzbogacone o dodatki „EP”, czyli mające charakter przeciwzatarciowy i przeciwzużyciowy.

Lepkość oleju

W przypadku olejów, lepkość jest bardzo istotna. Wybór jej poziomu jest zależny od temperatury. Im wyższa, tym lepkość winna być niższa.

 

Wymiana środka smarnego

Środek smarny w pewnym momencie traci swoje właściwości. Przy smarze plastycznym możemy wymienić go całkowicie lub uzupełnić. Okres jego „żywotności” zależy od wielu czynników, w tym warunków pracy i rodzaju łożyska. Przy smarze plastycznym zweryfikowanie okresu wymiany smaru bywa bardziej skomplikowany i warto w tym miejscu posiłkować się specjalnymi wykresami. Przy oleju sprawa jest nieco prostsza.
Jeśli łożysko toczne smarujemy olejem, wykorzystując do tego metodę zanurzania, a temperatura jego pracy nie przekracza 50 stopni, środek smarny można wymieniać tylko raz na rok. Im wyższa temperatura, tym wymiana powinna być częstsza. Na przykład, gdy łożysko pracuje w temperaturze od około 80 do 100 stopni Celsjusza, olej warto wymieniać co 3 miesiące.

Pamiętaj, by nie mieszać środków smarnych różnych marek, ani różnych gatunków. Przez cały okres pracy łożyska tocznego należy wykorzystywać ten sam smar.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.